GIẢI ĐÁP MỘT SỐ THẮC MẮC :

Trong thời gian vừa qua Phòng Kỹ thuật Công Ty Cổ phần SOP Phú Mỹ nhận được rất nhiều câu hỏi liên quan đến hiện tượng cây giống sau trồng kém phát triển hay bị chết, tỷ lệ sống rất thấp. Chúng tôi xin chia sẻ một số nguyên nhân và biện pháp khắc phục hiện tượng trên như sau:

• Hỏi: Hiện tượng cây sầu riêng con sau khi trồng còi cọc kém phát triển, rụng lá, vàng lá, tỷ lệ sống thấp hay bị chết cây nguyên nhân tại sao?

Hiện nay đang bắt đầu vào giai đoạn mưa nhiều các vùng trồng cây ăn quả cây công nghiệp đang bắt đầu vào vụ trồng mới. Để tiện giải đáp 1 số câu hỏi của bà con nông dân về hiện tượng cây con sau khi xuống giống 6 - 8 tháng kém phát triển; thậm chí tỷ lệ sống rất thấp hoặc sau khi trồng cây 1 năm tuổi cây vẫn không phát triển mặc dù chế độ bón phân, tưới nước đầy đủ. Để hạn chế mức thấp nhất thiệt hại về kinh tế nhất là việc bà con phải trồng đi trồng lại gây lãng phí thời gian, công sức. Chúng tôi xin hướng dẫn bà con cách trồng mới cây con đạt tỷ lệ sống cao nhất hy vọng có thể giúp ích cho bà con trong niên vụ trồng mới 2021.

1. Quy trình sản xuất cây giống như thế nào?

Phần lớn các loại cây ăn quả được sản xuất đại trà thông qua 2 hình thức nhân giống vô tính đó là: chiết cành và ghép (chồi, đoạn cành, mắt ngủ) .

1. Chiết cành hoặc giâm cành: phương pháp nhân giống này sử dụng cây giống bố mẹ (cây đầu dòng) để nhân giống vô tính. Ưu điểm là cây con có thể giữ được hoàn toàn đặc tính giống của cây bố mẹ, khi trồng cây có sức sống cao, bộ rễ phát triển mạnh, giảm tỷ lệ hao hụt khi đem trồng. thường áp dụng đối với cây bưởi, nhãn, vải, ổi, mận, chanh…Ngoài ra một số loại cây có thể được nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô trong ống nghiệm invitro (khoai tây,chuối, các loại hoa…).
2. Ghép cành: phần lớn các loại cây công nghiệp, cây ăn quả được áp dụng theo phương pháp này vì ưu điểm có thể sản xuất đại trà với số lượng lớn. Có 2 hình thức ghép phổ biến: ghép mắt và ghép chồi (cam quýt, mít thái, sầu riêng, bơ…).
3. Đối với cây sầu riêng bà con hay trồng 2 loại cây ghép đó là:

- Trồng cây ghép từ gốc ươm từ hạt 8-10 tháng tuổi (hay gọi là cây ghép gốc nhớt): Sau khi ươm hạt trực tiếp trong bầu cây được 1,5 - 2 tháng tiến hành ghép tháp ngọn. Loại cây giống ghép này sau khi đem trồng thì tỷ lệ sống cao do bộ rễ phát triển tốt, có 1 rễ cọc, rễ ít bị ảnh hưởng do việc sang bầu, bứng gốc.

- Cây ghép 2 năm tuổi: gốc ghép được ươm dưới đất sau đó được bứng vô bầu tiến hành ghép. Sau 6 - 8 tháng chăm sóc trong vườn ươm; khi cây được 2 - 3 tầng lá có thể đem trồng. Loại cây ghép này có ưu điểm là phát triển nhanh, gốc cây to khoẻ nhưng trong thực tế khi trồng loại cây này bà con nông dân trồng bị chết nhiều nhất; vậy nguyên nhân do đâu?

Chúng ta cùng phân tích nguyên nhân nhé: có 4 nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên:

- Thứ nhất: Vì cây được bứng từ đất lên sau đó vô bầu nên toàn bộ rễ cọc, rễ cấp 1, cấp 2 bị đứt dẫn đến tình trạng cây có đến 3-4 rễ cọc cùng phát triển cạnh tranh lẫn nhau. Khi trồng chúng ta không cắt bỏ (hoặc cắt chưa sát) các rễ này dẫn đến tình trạng khi trồng cây xuống sau một thời gian các rễ này lại tiếp tục phát triển và cạnh tranh nhau, chúng quấn lấy nhau thành một cục và biến dạng không đâm sâu cố định cây, hút nước và dinh dưỡng làm cho cây còi cọc, mùa nắng thì lá vàng vọt, mùa mưa thì cây chậm phát triển cho dù chăm sóc đầy đủ. Nếu chúng ta nhổ cây lên thì thấy hệ rễ bên dưới gần như không phát triển.

- Thứ hai: do cây giống trong thời gian ở vườn ươm được cung cấp các điều kiện hoàn hảo như chế độ dinh dưỡng, nước tưới, phun ngừa nấm bệnh đầy đủ, các tác nhân bất lợi ngoài môi trường gần như không làm ảnh hưởng đến cây. Khi chúng ta đem trồng thời gian đầu do không cung cấp chế độ dinh dưỡng giống như trong vườn ươm nên cây thường bị sốc đột ngột, cây còi cọc, rụng lá, nấm bệnh; mặt khác do mới trồng nên hệ rễ chưa kịp phát triển để hút dinh dưỡng.

- Thứ ba: Cây giống khi mới mua về không đủ thời gian làm quen huấn luyện ánh sáng, không che bớt ánh sáng chiếu xạ trực tiếp, đất chưa đủ ẩm hoặc quá ẩm, đất thoát nước kém nên thường hay bị rụng lá, nám lá.

- Thứ tư: trồng cây chưa đúng kỹ thuật trồng quá sâu hoặc quá nông, nén đất quá chặt hoặc quá lỏng, cố định gốc ghép chưa đúng kỹ thuật gió lay gốc.

2. Biện pháp khắc phục:

2.1. Chuẩn bị hố trồng: Quy cách hố 60 x 60 x 60cm. Trộn đều lớp đất mặt + 15kg phân chuồng (hoặc 2 kg hữu cơ vi sinh) + 300g super lân + 20g nấm Trichoderma sau 15 ngày tiến hành xuống giống.

2.2 Chuẩn bị cây giống: Cây giống khi mua từ các cơ sở sản xuất giống về phải được huấn luyện ánh sáng trong vòng 1-1,5 tháng. Trong thời gian này khi mua cây giống về chúng ta vẫn phải duy trì phun xịt nấm bệnh và phân bón lá cho cây. Lưu ý là phân bón lá không chứa thành phần Đạm và các chất kích thích sinh trưởng như NAA, GA3, Cytokinin.

2.3 Cách trồng:

- Dùng dao sắc rạch phần đáy bầu cắt bỏ toàn bộ các rễ cấp 1 mọc ra từ rễ cọc. Lưu ý là cắt sát các rễ mọc ra từ rễ cọc chỉ  chừa lại 1 rễ chính để sau này rễ sẽ phát triển thành rễ cọc bám sâu vào đất giúp cây vững chắc.

- Đặt bầu đất xuống lỗ trồng và lấp đất 2/3 bầu, vừa lấp đất vừa nén phần đất xung quanh tránh làm bể bầu đất. Sử dụng 50g phân humic dạng hạt + 10g thuốc trừ mối, sùng (Furadan, Basudin 10H…) + 5g  thuốc kích thích ra rễ (hoặc có thể tưới, xịt sau khi cây đã bén rễ). Sau đó lấp đất kín mặt bầu. Lưu ý không lấp đất quá sâu hoặc quá cao, tốt nhất mặt bầu cách mặt đất vườn 3 cm.

- Cố định cây và che bớt ½ ánh sáng, lưu ý khi trồng hướng mắt ghép xuôi theo hướng gió chính.

3. Chăm sóc cây sau trồng:

- 15 ngày sau khi trồng: Thời gian này cần cung cấp đủ ẩm cho cây, kiểm tra vườn nếu thấy cây bị long gốc, úng ngập cần xử lý ngay.

- 30 ngày sau trồng: Tiến hành phun phân bón lá với hàm lượng Đạm + Lân cao + trung vi lượng (Ca, Mg, Mn, Zn, Cu, Bo) + thuốc trừ nấm bệnh.

- Định kỳ phun lặp lại 15-20 ngày/ 1 lần cho tới khi cây được 3 tháng mới tiến hành bón phân gốc.

- Định kỳ 4 tháng 1 lần: Tiến hành bón bổ sung phân Humic và nấm Trichoderma cho bộ rễ cây phát triển khoẻ mạnh và phòng ngừa các bệnh về rễ.

* Lưu ý khi phun phân bón lá: Phun khi trời mát, không dùng quá liều khuyến cáo vì giai đoạn này cây rất mẫn cảm rất dễ bị cháy lá, rụng lá. Giai đoạn cây con thường hay bị nấm tấn công nhất là bệnh lở cổ rễ do Phytopthora, Fusarium .sp

Đối với các loại cây trồng khác bà con nông dân cũng áp dụng theo quy trình trên thì tỷ lệ sống đạt rất cao.

Kính chúc bà con nông dân thành công !

(NHT) _ CÔNG TY CỔ PHẦN SOP PHÚ MỸ