Hướng dẫn kỹ thuật trồng dưa lưới (Cucumis Melon l.) Trong nhà màng

PHẦN I:

Dưa lưới là cây trồng ngắn ngày mang lại hiệu quả kinh tế cao, giá cả ổn định;  thời gian sinh trưởng của cây trong khoảng từ 60-75 ngày tuỳ theo giống và mùa vụ.

Giống dưa lưới hiện nay được các đơn vị nhập khẩu từ Nhật, Đài Loan, Thái Lan… được trồng trong nhà màng, nhà lưới sử dụng túi giá thể với hệ thống tưới nhỏ giọt kết hợp bón phân mang lại nhiều lợi ích nhất là trong việc kiểm soát côn trùng gây hại và nấm bệnh. Chủ động được thời tiết, không quá lệ thuộc vào tự nhiên. Do đó đảm bảo quá trình sản xuất được liên tục, không theo mùa vụ như canh tác truyền thống.

Tuy nhiên, đây vẫn là cây trồng khá mới mẻ đối với nhiều người dân. Do đó đòi hỏi phải nắm bắt được kỹ thuật canh tác thì mới mang lại hiệu quả kinh tế cao. Sau đây là những kỹ thuật canh tác cây Dưa lưới trong nhà màng.

1. Giống: Tùy theo nhu cầu của thị trường có thể chọn giống có hình dạng, chất lượng phù hợp. Hiện nay, giống Chu Phấn và Taki là hai giống được trồng khảo nghiệm và đánh giá là phù hợp với điều kiện nhà màng, tuy nhiên giống Taki do có độ Brix cao phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng, đồng thời có khả năng kháng bệnh tốt hơn nên được khuyến khích trồng nhiều hơn.

* Tiêu chuẩn cây giống khi trồng:

- Số ngày gieo ươm: 10 – 15 ngày;

- Chiều cao cây: 7 – 10 cm;

- Đường kính thân: 2 – 5 mm;

- Số lá thật: 2 – 3 lá;

- Cây khoẻ mạnh, không dị hình, không bị dập nát, ngọn phát triển tốt, không có các biểu hiện nhiễm sâu bệnh hại.

2. Gieo ươm cây con: Sử dụng khay ươm cây để gieo hạt. Khay ươm thường làm bằng vật liệu mút xốp, kích thước dài 50 cm, rộng 35 cm, cao 5 cm (có 50 lỗ/khay).

            Sử dụng mụn xơ dừa, tro trấu và phân hữu cơ trùn quế (phân chuồng ủ hoai) để làm giá thể gieo hạt với tỷ lệ 70% mụn xơ dừa + 20% phân trùn quế + 10% tro trấu.

Mụn xơ dừa phải xử lý chất chát (tannin) trước khi trồng bằng cách ngâm và xả, thời gian xử lý là 7 – 10 ngày (khi nước xả đã trong thì có thể đem trồng được). Phân trùn quế được xử lý nấm bệnh bằng chế phẩm Tricoderma (Dùng 500g chế phẩm Tricoderma pha với 150 – 200 L nước cho 5 – 6 m³ phân trùn quế rồi tưới hoặc phun xịt đều lên đống giá thể ủ; ủ bạt để giữ ẩm và giữ nhiệt từ 7–10 ngày; định kỳ đảo trộn để đảm bảo bào tử phân tán đều và cung cấp oxi).

        Giá thể được cho vào đầy lỗ mặt khay, sau đó tiến hành gieo 1 hạt/lỗ (hạt không cần ủ). Hằng ngày, tưới nước giữ ẩm đảm bảo cho hạt nảy mầm đồng đều, khay ươm được đặt trong nhà ươm có che mưa và lưới chắn côn trùng. Khi hạt nảy mầm và xuất hiện lá thật thứ nhất, tiến hành phun phân bón lá để cung cấp dinh dưỡng cho cây con. Sau gieo từ 10 –15 ngày, khi cây đã được 2 lá thật thì đem trồng trước khi trồng nên xử lý nấm bệnh cây con và giá thể trong bầu trồng.

3. Chuẩn bị giá thể trồng: Sử dụng giá thể đã xử lý ở trên để vô bầu với kích thước 40cm x 40cm

4.Khoảng cách trồng: Tùy theo cách trồng bằng bọc nilon hoặc trồng trực tiếp trên liếp mà bố trí khoảng cách phù hợp:

            – Trồng trực tiếp trên liếp: Kích thước liếp rộng 30 cm, cao 30 cm, chiều dài tùy theo chiều dài của vườn, khoảng từ 20 – 30 m; Trồng hàng đôi, cây cách cây 40 cm; Khoảng cách giữa 2 liếp là 1,8 m.

            – Trồng cây bằng túi nilon: Trồng 1 cây/bầu; hàng đôi, khoảng cách giữa 2 cây trên một hàng là 40 cm; khoảng cách giữa 2 hàng đơn là 40 cm; khoảng cách giữa 2 hàng đôi là 1,6 m.

5. Mật độ: Tùy theo mùa vụ mà bố trí mật độ phù hợp, vào những tháng mưa nhiều ánh sáng yếu, thường gây nên hiện tượng tạo lưới không đều, nứt quả, dễ bị nấm bệnh gây hại.

            – Mùa khô: 2.500 – 2.700 cây/1.000 m².

            – Mùa mưa: 2.200 – 2.500 cây/1.000 m².

            Thời điểm trồng: Trồng vào lúc trời mát là tốt nhất và chọn cây phải đồng đều, cây khỏe mạnh, xanh tốt, không sâu bệnh hại.

6. Chế độ nước tưới và dinh dưỡng

            Nưới tưới: Sử dụng nguồn nước sạch, pH nước tốt nhất từ 6,0 – 6,8. Có thể sử dụng nước giếng khoan hay nước sông không nhiễm mặn, phèn, kim loại nặng và vi sinh vật gây hại. Số lần, liều lượng nước tưới/bầu chi tiết xem bảng 3

            Chế độ dinh dưỡng là yếu tố rất quan trọng đối với cây trồng trên giá thể trong nhà màng; các yếu tố đa, trung, vi lượng phải cung cấp đầy đủ, kịp thời và theo từng giai đoạn sinh trưởng phát triển của cây.(Chi tiết xem bảng 2)

            Loại phân bón sử dụng: Các phân như KNO₃, MgSO₄, K₂SO₄, (NH₄)₂SO₄, Ure, KH₂PO₄, Ca(NO₃)₂ thường được hòa tan vào nước thành dung dịch dinh dưỡng tưới cây thông qua hệ thống tưới nhỏ giọt.

Trong các loại phân này phải đảm bảo chứa đầy đủ các nguyên tố cần thiết cho quá trình sinh trưởng và phát triển của cây. Nguyên tố đa lượng: N-P-K; trung lượng:  S, Ca, Mg; vi lượng: Cu, Zn, Fe, Mn, B, Mo…các loại phân bón này phải dễ tan trong nước và có độ tinh khiết cao để hạn chế tình trạng đóng cặn làm tắc béc tưới nhỏ giọt, vườn cây phát triển không đồng đều. 

 Dung dịch dinh dưỡng và nước tưới được cung cấp đồng thời thông qua hệ thống tuới nhỏ giọt (pH dung dịch tưới từ 6 – 6,8). Dựa vào nhu cầu dinh dưỡng và giai đoạn sinh trưởng của cây để xác định nồng độ dung dịch tưới phù hợp. Cụ thể liều lượng các chất dinh dưỡng (g/1.000 L) được sử dụng như sau:

  Vi lượng: B: 0,3 – 0,5 mg/L; Mn: 0,3 mg/L; Fe: 2 – 3 mg/L; Mo: 0,05 mg/L; Cu: 0,1 – 0,5 mg/L; Zn: 0,3 mg/L.

    * Chế độ nước tưới cho dưa lưới:

• Một số lưu ý trong quá trình canh tác cây dưa lưới trong nhà màng:

Canh tác cây dưa lưới trong nhà màng có nhiều ưu điểm so với trồng theo phương pháp truyền thống. Tuy nhiên cần lưu ý một số nguyên tắc sau để đạt hiệu quả cao nhất:

1. Thiết kế, xây dựng nhà màng, nhà lưới đúng tiêu chuẩn và phù hợp với điều kiện khí hậu, thời tiết của từng khu vực khác nhau. Ưu tiên hàng đầu là sự thoáng khí, có thể bố trí các quạt đối lưu không khí trong nhà màng; kiểm soát tốt nhiệt độ, ẩm độ tráng tình trạng cây dưa bị sốc nhiệt nhất là thời gian từ 12h trưa đến 15h hàng ngày; cây dễ bị héo lá, rủ lá; cây sinh trưởng kém là điều kiện thuận lợi cho các loại nấm bệnh gây hại: nứt thân, nứt trái, khảm lá, bệnh sương mai….

2. Tuân thủ nghiêm ngặt chế độ tưới nước và bón phân đảm bảo đúng liều lượng, đúng thời điểm tuyệt đối không tự ý tăng liều lượng phân bón. Khi có dấu hiệu cây thiếu dinh dưỡng thì có thể tăng số lần bón phân, rút ngắn thời gian giữa các lần bón, sử dụng các sản phẩm phân bón qua lá giúp cây phục hồi nhanh.

3. Phòng trừ côn trùng, nấm bệnh: ưu tiên công tác phun phòng các loại nấm bệnh theo định kỳ trước khi chúng xuất hiện và gây hại.

 (Còn tiếp: Phần II - Chăm sóc và quản lý sâu bệnh hại trên cây dưa lưới)

 (NHT)- CÔNG TY CỔ PHẦN SOP PHÚ MỸ